مرد مرموز ایران باستان
ساعت ۱٠:۳۳ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٩/٥/۳٠  کلمات کلیدی:

پس از اینکه اردشیر ساسانی با شکست دادن اردوان پنجم بر تخت پادشاهی ایران زمین نشست،این فرصت برای مردان مذهبی بوجود آمد تا بتوانند ضمن جلب نظر شاه جوان،دین خود را به عنوان دین رسمی کشور معرفی نمایند.

در همین زمان مغی به نام کرتیر یا کردیر که در آن زمان پرستاری بیش نبود با تیزهوشی و آینده نگری خود،سعی و تلاش فراوانی در جهت گسترش آئین زرتشتی انجام داد و سرانجام با تلاشهای فراوان وی در زمان شاپوراول ساسانی،آئین زرتشت به عنوان دین رسمی کشور انتخاب گردید.

از کرتیر به عنوان یکی از مرموزترین و بانفوذترین افراد در ایران باستان و به طور اخص درزمان ساسانیان یاد می شود.

 

نقش برجسته کرتیر در نقش رجب در مرودشت فارس

در این نقش برجسته که به زیبائی حجاری گردیده است،کرتیر ضمن معرفی خود به تعریف خدماتی که در راه دین زرتشتی انجام داده است می پردازد.

"و من کرتیر در همه کشورها به پرهیزگاری بلند آوازه بودم،و در پیشگاه یزدان و فرمان روایان،نیک خواه و خیراندیش،از درگاه ایزد چنین خواستم باشد که من کرتیر کاری کنم که همگان دستورهای ایران را با همه بزرگانش بنگرند،... و تعالیم مشهور بهشت و دوزخ را بر همه معلوم دارم."(بخشی از نوشته نقش برجسته کرتیر)

این موبد پرنفوذ در زمان شش پادشاه ساسانی زندگی می کرده است که عبارتند از:1- اردشیر ساسانی 2- شاپور یکم 3- هرمز یکم 4- بهرام یکم 5 - بهرام دوم 6- نرسه

یکی از اقدامات برجسته کرتیر مباحثه با مانی بود که در زمان شاپور اول ادعای پیامبری نمود و اگر چه در ابتدا مورد حمایت پادشاه قرار گرفت ولی با تلاشهای فراوان کرتیر دستگیر و زندانی شد و سرانجام پس از اینکه در مباحثه با کرتیر شکست خورد به مرگ محکوم گردید و پیروان وی نیز در سراسر ایران زمین همگی به قتل رسیدند.کرتیر همچنین در قتل و غارت پیروان سایر مذاهب بسیار جدی بود و در نوشته های به جا مانده از وی،از کشتن پیروان جهود،ترسائی و بودائی با افتخار یاد کرده است.

 

صحنه تاجگذاری اردشیر بابکان سرسلسله پادشاهان ساسانی.موبد کرتیر در پشت سر شاه قرار دارد و همین امر نشان دهنده مقام والای وی می باشد.

اما سرانجام سرنوشت روی دیگر خود را به کرتیر نشان داد و این مرد بانفوذ مذهبی و سیاسی در زمان پادشاهی نرسه(نرسی) از دربار دور و دورتر شد و ستاره اقبالش رو به افول گذاشت و کم کم نام وی از یادها فراموش گردید به نحوی که حتی در اوایل ظهور اسلام وقتی مزدیسنان کتاب پهلوی دینکرت را تدوین می کردند،ذکری از نام او در این کتاب نکردند و در عصری که به خاطر تسامح خویش،درخشندگی خاص داشت،از کسی  که مظهر تعصب بود و جز تعقیب و آزار مخالفان حاصل دیگری را نصیب دین زرتشت نکرده بود در ردیف موبدان و هیربدان بزرگ نام نبردند.

 سرانجام این مرد اسرارآمیز ایران باستان در سنی بالا تسلیم مرگ گردید.

از موبد کرتیر تا سال 1926 میلادی خبری در دست نبود تا اینکه در این سال با کشف یک سنگ نوشته این مرد مرموز به دنیای جدید  معرفی گردید.